Gegevenshuishouding

VERA&CORA logo.png

Onderwerpen die aan bod komen:


Inleiding

Gegevenshuishouding betreft de ordening en beschrijving van informatie bestaande uit data die betrekking heeft op bedrijfsobjecten inclusief de eigenschappen) en meetwaarden (prestatie-indicatoren). Het betreft ook het eigenaarschap. Wie bepaald wat en wie keurt data goed (verifiëren en valideren). Voordat we dit verder behandelen volgt eerst een stukje theorie over detaillering van gegevensmodellen.


Hiërarchie van gegevensmodellen[1]

Voor een goede en ordelijke gegevenshuishouding is structuur nodig. Dit begint door op een hoog abstractieniveau onderscheid te maken tussen bedrijfsobjecten wat een semantisch model betreft. Door de onderlinge samenhang van bedrijfsobjecten in kaart te brengen ontstaat een objectenmodel. Zodra in het objectenmodel het toegestane aantal elementen in een verzameling wordt toegevoegd (de zogenaamde cardinaliteit), ontstaat een entiteiten-relatiediagram. In CORA worden de bedrijfsobjecten tot dit niveau uitgewerkt. Toegestane cardinaliteit is immers randvoorwaardelijk voor transparante en eenduidige verantwoording van de bedrijfsvoering. VERA start juist vanaf dit niveau en bevat veel meer objecten als CORA. Een fragment van beide entiteiten diagrammen waar ze in de hierarchie overlappen, is te zien in de rechter figuur.

Figuur 1: Overzicht samenhang modellen met daarbinnen de positionering van de CORA- en VERA gegevensmodellen

Zodra de eigenschappen van bedrijfsobjecten - de zogenaamde attributen - in beeld komen, ontstaat een logisch of functioneel gegevensmodel. Voor CORA is deze mate van detaillering te specifiek, maar is des te meer het aandachtgebied van VERA. Aangevuld met een beschrijving van een dataformaat ontstaat namelijk het canonical data model dat benodigd is voor berichtenuitwisseling.

Op een nog gedetailleerder niveau worden velden en toegangspaden relevant om gegevens in een database te kunnen vastleggen. We spreken dan over een technisch gegevensmodel. De vertaling daarvan naar de concrete databaseomgeving betreft uiteindelijk het fysieke gegevensmodel.

Gegevensdomeinen

Gegevens die één specifiek onderwerp betreffen, kunnen worden gegroepeerd waardoor een gegevensdomein ontstaat. Dit helpt om snel en gemakkelijk overzicht te krijgen op complexe modellen. In CORA worden vooralsnog 6 domeinen onderscheiden terwijl in VERA er 12 domeinen worden onderscheiden (alfabetisch gerangschikt):

CORA VERA

...
...
Energieprestatie
...
...
Onderhoud
...
Overeenkomsten
Projectontwikkeling
Relaties
Vastgoed
...

Algemeen
Dossier
Energie
Financiën
Kwaliteit
Onderhoud
Organisatie
Overeenkomsten
Projectontwikkeling
Relaties
Vastgoed
Woonruimteverdeling

Naarmate er meer CORA referentieprocessen uitgewerkt zullen worden, zullen ook bedrijfsobjecten en meetwaarden in beeld kunnen komen die in CORA en/of VERA nog ontbreken. Deze zullen we stelselmatig en gestructureerd opnemen. Geleidelijk aan zullen daardoor de gegevensmodellen en gegevensdomeinen van CORA en VERA steeds meer in lijn worden gebracht, maar het is op dit moment te vroeg om te concluderen of alle VERA domeinen één-op-één in CORA zullen worden overgenomen. VERA heeft immers een gedetailleerde beschrijving van de gegevens nodig om te komen tot gestandaardiseerde berichtuitwisseling tussen applicaties. CORA richt zich op de algehele bedrijfsvoering van de woningcorporatie.

In Kennismodel

Het thema Gegevenshuishouding past binnen de metastructuur van de CORA als weergegeven in onderstaande figuur, waarbij in het kennismodel alleen de concepten zijn ingekleurd die relevant zijn voor het thema Gegevenshuishouding:

Een procesketen is een samenwerking van meerdere organisaties/organisatieonderdelen met elk een eigen verantwoordelijkheid die de levering van een of meer samenhangende diensten aan een klant realiseert. (BusinessInteraction) Procesketen Een dienst is een afgebakende prestatie die voorziet in een specifieke behoefte van een klant behorende bij het af te nemen/afgenomen product. (BusinessService) Dienst Een applicatieservice is de zichtbare functionaliteit die een applicatie biedt ter ondersteuning van een stap in een werkproces. (ApplicationService) Applicatieservice Een bedrijfsobjecten-domein is een logisch samenhangende groepering van bedrijfsobjecten. (Grouping) Bedrijfsobjecten-domein Een bedrijfsobject is een al dan niet tastbaar concept waarvan informatie wordt vastgelegd en verwerkt. (BusinessObject) Bedrijfsobject Een doelgroep is een verzameling van bij elkaar horende afnemende rollen. (Grouping) Doelgroep Een afnemende rol is de hoedanigheid waarin c.q. verantwoordelijkheid waarmee een persoon of organisatie een product afneemt. (BusinessRole) Afnemende rol Een bedrijfsfunctie is een coherente verzameling competenties gericht op het leveren van een of meerdere bedrijfsservices. (BusinessFunction) Bedrijfsfunctie Een begrip is een binnen de reikwijdte van de architectuur relevante term met een definitie of omschrijving. (BusinessObject) Begrip Een werkproces is een geordende reeks processtappen die onder verantwoordelijkheid van een enkele bedrijfsfunctie uitgevoerd wordt en die als afgebakend onderdeel van een bedrijfsproces de levering van een bedrijfsservice realiseert. (BusinessProcess) Werkproces Een processtap is een geordende reeks handelingen die onder verantwoordelijkheid van een enkele uitvoerende rol aaneengesloten uitgevoerd wordt en die een afgebakende bijdrage levert aan de uitvoering van een werkproces. (BusinessProcess) Processtap Een handeling is een enkelvoudige toewijsbare activiteit die bijdraagt aan de uitvoering van een processtap. (BusinessProcess) Handeling Een uitvoerende rol is de hoedanigheid waarin c.q. verantwoordelijkheid waarmee een persoon, afdeling of organisatie een toegewezen taak uitvoert. (BusinessRole) Uitvoerende rol Een kanaal is de wijze waarop een bedrijfsservice beschikbaar is voor afnemers. (BusinessInterface) Kanaal Een actor is een persoon of organisatie die in een of meerdere rollen kan acteren. (BusinessActor) Actor Een gebeurtenis is een toestandsverandering binnen de organisatie of in de buitenwereld die een bedrijfsproces doet starten of die uit een bedrijfsproces voortkomt. (BusinessEvent) Gebeurtenis Een koppelvlak (VERA) is een aansluiting met een exacte specificatie via welke applicaties gegevens met elkaar kunnen uitwisselen. (ApplicationInterface) Koppelvlak (VERA) Een prestatie-indicator is een meetbare vertaling van een veelal niet direct meetbare businessdoelstelling. (Value) Prestatie-indicator Een kengetal is een getal dat is uitgedrukt in geld- of in fysieke eenheden en dat de toestand van of de ontwikkeling op een bepaald beleidsterrein weergeeft. (Value) Kengetal Een principe is een richtinggevende uitspraak waar een organisatie zich aan kan verbinden, gericht op het bereiken van een doel op langere termijn. (Principle) Principe Een doelstelling is een richtinggevende uitspraak in termen van een gewenste situatie voor de organisatie en/of voor haar klanten. (Goal) Doelstelling Een sectordoelstelling is een doelstelling die breed voor de gehele sector geldt. (Driver) Sectordoelstelling Een kritieke succesfactor is datgene dat bepalend is voor het welslagen van een bepaalde ambitie. (Requirement) Kritieke succesfactor Een procesindicator is een prestatie-indicator die gekoppeld is aan een bedrijfsproces. (Value) Proces-indicator Een resultaatindicator is een prestatie-indicator die gekoppeld is aan een dienst. (Value) Resultaat-indicator Een bedrijfsservice is een afgebakende prestatie die geleverd wordt als onderdeel van een dienst aan een klant. (BusinessService) Bedrijfsservice Een product is een verzameling van diensten die onder bepaalde leveringsvoorwaarden in zijn geheel wordt aangeboden aan klanten. (Product) Product Een bedrijfsproces is een geordende reeks werkprocessen die onder verantwoordelijkheid van één organisatie wordt uitgevoerd met als doel één dienst te leveren aan een afnemer en die wordt gestart door een specifieke gebeurtenis. (BusinessProcess) Bedrijfsproces Een hoofdbedrijfsfunctie is een coherente verzameling competenties gericht op het leveren van een of meerdere diensten. (BusinessFunction) Hoofdbedrijfsfunctie Een risico is de kans op het optreden van een onzekere gebeurtenis met een negatief gevolg voor de organisatie en heeft invloed op het behalen van de organisatie-, afdelings- of procesdoelstellingen van de woningcorporatie. - Een risico beïnvloedt bedrijfsdoelstellingen, wat leidt tot afwijkingen van geplande resultaten. - Een risico wordt bepaald door oorza(a)k(en) en resulterend(e) gevolg(en). - Een risico heeft een kans van voorkomen en een impact (grootte van effect). (Assessment) Risico BusinessService Deelbedrijfsservice Een gegevensobjecten-domein is een logisch samenhangende groepering van gegevensobjecten. (Grouping) Gegevensobjecten- domein Een gegevensobject is een logische verzameling van gegevens die van vitaal belang zijn voor een bedrijf. (DataObject) Gegevensobject (VERA) Een leverende rol is de hoedanigheid waarin c.q. verantwoordelijkheid waarmee een externe organisatie een door de interne organisatie af te nemen dienst levert. (BusinessRole) Leverende rol Een kritische risico-indicator is een indicator van de kans van optreden van een risico, de mogelijke schade bij optreden, of beide. (Value) Kritische risico- indicator Een samenhangende groep interne gedragingen van een applicatiecomponent. Via applicatiefuncties realiseert een applicatiecomponent applicatieservices. Applicatiefunctie wordt altijd omschreven met een naamwoord van handeling. Een voorbeeld van een applicatiefunctie is de Raadplegen zaakdocumenten functie. Bijvoorbeeld: onderhouden is dus onderhoud of verwerven is verwerving (ApplicationFunction) Applicatiefunctie Een stuurscenario is een keten van processen waar de woningcorporatie integraal op stuurt. (BusinessInteraction) Stuurscenario Een informatieobject is een verzameling aan elkaar gerelateerde gegevens die als eenheid wordt behandeld. (Representation) Informatieobject AggregationRelationship bestaat uit AggregationRelationship groepeert ServingRelationship bedient AccessRelationship RW ServingRelationship bedient TriggeringRelationship veroorzaakt AggregationRelationship Clustert Kan verantwoordelijk zijn voor een verzameling van bedrijfsservices (RealizationRelationship) Verantwoordelijk voor AccessRelationship RW RealizationRelationship realiseert AggregationRelationship bestaat uit AccessRelationship RW AggregationRelationship bestaat uit RealizationRelationship realiseert ServingRelationship bedient ServingRelationship bedient AssignmentRelationship voert uit AssignmentRelationship ondersteunt TriggeringRelationship bedient AssignmentRelationship vervult AssignmentRelationship vervult TriggeringRelationship initieert AssociationRelationship gekoppeld aan AccessRelationship W AggregationRelationship is opgebouwd uit AssociationRelationship heeft betrekking op InfluenceRelationship draagt bij aan RealizationRelationship realiseert SpecializationRelationship is een AssociationRelationship gekoppeld aan SpecializationRelationship is een AssociationRelationship gekoppeld aan AggregationRelationship groepeert AggregationRelationship groepeert ServingRelationship bedient TriggeringRelationship veroorzaakt AggregationRelationship bestaat uit RealizationRelationship realiseert RealizationRelationship verantwoordelijk voor AggregationRelationship clustert AggregationRelationship groepeert AssociationRelationship gekoppeld aan RealizationRelationship realiseert AssociationRelationship gekoppeld aan AssociationRelationship gekoppeld aan AssociationRelationship AssociationRelationship gekoppeld aan AssociationRelationship ServingRelationship bedient RealizationRelationship Realiseert AggregationRelationship bestaat uit RealizationRelationship realiseert AggregationRelationship RealizationRelationship Deze svg is op 28-10-2021 09:04:16 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2021 ArchiXL. ArchiMedes 28-10-2021 09:04:16 CEST




   
   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   
ArchiMate basiskleuren
   
   
   
   



VERA&CORA logo.png

  1. Bedrijfsarchitectuur – Werken aan een samenhangende bedrijfsinrichting Guido Bayens en Hans Tönissen (Van Haren Publishers, 2009).